Arboretumstichting Wageningen
Beleidsplan
De Stichting is opgericht voor het beheer van de planten- en boomcollecties en hun omgeving in Wageningen. De noodzaak hiertoe is ontstaan, omdat de aanwezige collecties niet langer van belang zijn voor onderzoek en onderwijs van de Wageningen Universiteit en deze instelling om die reden het wetenschappelijk beheer heeft gestaakt. Voor het algemeen beheer van de tuinen als zodanig is zij op zoek naar medefinanciers. Voortzetting van deskundig beheer van de planten- en boomcollecties wordt door de Stichting van belang geacht, omdat juist dit een bijzonder kenmerk is van de arboreta. De collecties zijn van belang uit cultuurhistorisch oogpunt en hebben een educatieve en wetenschappelijke waarde.
Het voorliggende beleidsplan beoogt inzicht te geven in het toekomstige beheer en de ontwikkeling van de aanwezige collecties aan bomen en struiken in het Belmonte arboretum door de Stichting in samenhang met collecties elders in Wageningen en in Nederland. Het beheer zal worden uitgevoerd in overeenstemming met de richtlijnen van de Stichting Nationale Plantencollectie (SNP), waarbij een belangrijk deel van de collecties is geregistreerd.
1. Doelstellingen
De Stichting heeft ten doel:
a. het behoud en verantwoord beheer van de in Wageningen aanwezige planten- en boomcollecties;
b. het behoud van de cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten in de nabije omgeving van die collecties;
c. het verrichten van alle verdere handelingen die met het vorenstaande in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk zijn.
De Stichting tracht dit doel te bereiken door onder meer:
- het verlenen van financiële ondersteuning aan het onderhoud van de collecties door gekwalificeerd personeel;
- het doen plaats vinden van een verantwoord beheer van de aanwezige collecties, conform de richtlijnen van de Stichting Nationale Plantencollectie;
- het vergroten van de kennis en beleving omtrent de collecties bij het publiek;
- publicaties en andere voorlichtingsmethoden.
De Stichting is ten algemene nutte en heeft geen winstoogmerk. Zij is erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).
In de komende jaren zal de aandacht in de eerste plaats uitgaan naar het Belmonte arboretum en de directe omgeving daarvan, aangezien het gebruik en beheer van het eveneens in Wageningen aanwezige Dreijen arboretum door Wageningen UR via verpachting is overgedragen aan de Stichting UTOPA, die daar zorg voor draagt.
De Stichting zal haar beleid afstemmen op dat van de andere arboreta in Nederland, o.a. het Von Gimborn arboretum in Doorn.
2. Organisatie
De Arboretumstichting Wageningen kent een bestuur, een wetenschappelijke adviescommissie, een klankbordgroep, sponsors en donateurs.
Het bestuur is belast met het besturen van de stichting. Voor bepaalde taken kan het zich laten bijstaan door daartoe benoemde commissies of personen of taken uitbesteden. Het bestuur blijft echter verantwoordelijk voor de goede uitvoering daarvan. De leden van het bestuur worden benoemd bij coöptatie. Zij hebben een zittingsduur van drie jaar en zijn één maal herkiesbaar voor een tweede periode van drie jaar.
De wetenschappelijke adviescommissie bestaat uit personen met grote kennis van planten en bomen en het beheer van collecties daarvan. De commissie brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan het Bestuur inzake het verantwoord beheer van de in Wageningen aanwezige planten- en boomcollecties. Zij verricht haar werkzaamheden onder voorzitterschap van één van de bestuursleden van de Stichting. Adviezen worden zoveel mogelijk schriftelijk uitgebracht. Er is sprake van onbetaalde functies. Taken en werkwijze van de commissie zijn neergelegd in een reglement.
De Klankbordgroep is uitdrukkelijk bedoeld om via de deelnemende groeperingen de Wageningse bevolking en andere belanghebbenden bij het werk van de Stichting te betrekken. De Klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van organisaties, stichtingen en verenigingen die krachtens hun doelstellingen de doelstellingen van de Stichting ondersteunen. Het Bestuur nodigt hen uit voor het lidmaatschap. De beoogde organisaties zijn in Wageningen aanwezige natuur- en milieuorganisaties, studieverenigingen van Wageningen UR, de stichting Vrienden van het Arboretum en andere organisaties die een goed beheer van het Belmonte arboretum en van de Wageningse Berg meer in het algemeen tot doel hebben. De Klankbordgroep kan gevraagd en ongevraagd het bestuur van de Stichting adviseren inzake de door haar te verrichten werkzaamheden en over alle aangelegenheden die de in Wageningen aanwezige planten- en boomcollecties en hun omgeving betreffen. Taken en werkwijze van de Klankbordgroep zijn neergelegd in een reglement.
De Stichting kent sponsors en donateurs om aan de noodzakelijke geldmiddelen te komen. Sponsors en donateurs kunnen particulieren en organisaties zijn.
3. Behoud en beheer van collecties
Voor het beheer en ontwikkeling van de collecties in het Belmonte arboretum in samenhang met andere collecties in Wageningen en elders in Nederland laat het bestuur zich adviseren door de Wetenschappelijke adviescommissie.
De Stichting zal deze commissie allereerst vragen een globale verkenning uit te voeren van de huidige toestand van de aanwezige collecties en aan te geven wat op korte termijn moet worden gedaan om deze te behouden. Vervolgens zal de commissie worden verzocht om aan te geven in welke mate vernieuwing, uitbreiding of eventueel afstoting van bepaalde collecties in het Belmonte arboretum wenselijk is tegen de achtergrond van wat elders in Wageningen en in Nederland aanwezig is. Dit advies dient uiteraard te worden afgestemd met de Stichting Nationale Plantencollectie (SNP) en Wageningen UR.
Deze paragraaf zal verder worden ingevuld, wanneer de gevraagde adviezen beschikbaar zijn.
4. Omgeving
De stichting erkent de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van de collecties in hun onderlinge samenhang als arboretum en in hun samenhang met de omgeving.
Naast dendrologische heeft een arboretum ook tuinarchitectonische aspecten die mede de waarde bepalen en die een rol spelen in de inrichting en het beheer.
Bovendien liggen de arboreta in Wageningen in een bijzondere strook op de rand van de Wageningse berg die wordt gekenmerkt door een unieke combinatie van landschappelijke, architectonische, ruimtelijke, cultuurhistorische, recreatieve en ecologische kwaliteiten. De Stichting beijvert zich voor het behouden en verbeteren van deze kwaliteiten en probeert die in onderlinge samenhang tot hun recht te laten komen.
5. Publieksgerichte activiteiten
Voor bezoekers van het Belmonte arboretum wil de Stichting meer aandacht gaan geven aan voorlichting en educatie. Hierbij wordt gedacht aan publieksgerichte activiteiten, zoals:
1. verbetering van etikettering van bomen en struiken, waarbij ook, mits bestaand, de Nederlandse benaming wordt aangegeven;
2. herziening en aanvulling van de tekstborden met uitleg over de aanwezige collecties;
3. rondleidingen in het arboretum zelf en omgeving;
4. uitgave van een informatiefolder;
5. In overleg met de stichting “Vrienden van het Arboretum” voortzetting van de uitgave van het Bulletin van de Botanische tuinen Wageningen;
6. de uitgave van een elektronische nieuwsbrief voor donateurs en andere betrokkenen en de verzorging van een website;
Voor rondleidingen en de ontwikkeling van een wandelroute zoekt de Stichting aansluiting bij IVN, de KNNV en de Stichting Gilde Wageningen die reeds actief zijn op dit gebied.
6. Samenwerkingsverbanden
Met het oog op een landelijke afstemming van het beheer en de ontwikkeling van de aanwezige collecties in Wageningen ondersteunt de Stichting het initiatief van het Von Gimborn Arboretum in Doorn om tot een samenwerkingsverband te komen van de gezamenlijke arboreta in Nederland. Dit wordt verder van belang geacht om sterker te staan tegenover de overheid en andere instanties voor het verkrijgen van de noodzakelijke middelen en ondersteuning.
Deze samenwerking acht de Stichting ook van belang voor beoogde publieksactiviteiten, zoals het aanmaken van voorlichtingsmateriaal, bekendmaking van activiteiten en het uitgeven van een periodiek.
De reeds bestaande samenwerking met organisaties die rondleidingen verzorgen en wandelroutes uitzetten in Belmonte zal worden gecontinueerd.
7. Fondswerving
Voor professioneel beheer van de collecties en de hiervoor besproken publieksgerichte activiteiten is jaarlijks een aanzienlijk bedrag nodig. De Stichting streeft naar de opbouw van een financieel fonds, waarvan de jaarlijkse opbrengst in de vorm van rente voldoende is om deze kosten op duurzame wijze te dekken.
Voor het bijeenbrengen van de benodigde middelen ziet de Stichting vier wegen:
1. de werving van enkele grote sponsors, die jaarlijks of éénmalig een groot bedrag beschikbaar stellen;
2. de verkrijging van legaten en andere grote giften bij notariële acte;
3. donateurs in de vorm van particulieren en organisaties met een jaarlijkse bijdrage;
4. andere bijdragen, zoals bijdragen in natura, de adoptie van bomen, e.d.;
De jaarlijkse bijdrage voor particulieren in de vorm van een donatie is gesteld op minimaal € 25,=. De minimale bijdrage in de vorm van een persoonlijke verplichting bij notariële acte voor de wettelijke duur van vijf jaar is gesteld op minimaal € 100,= per jaar.
Door de fiscus is de Stichting erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Giften zijn daarmee fiscaal aftrekbaar.
8. Planning
De voorgenomen werkzaamheden van de Stichting in de komende tijd zijn weergegeven in de bijgevoegde tabel.
9. Overige
Dit beleidsplan heeft een werkingsduur van één jaar. Het behoudt zijn geldigheid totdat het bestuur een herziening heeft vastgesteld.
Wageningen, 13 januari 2011
